تورتیکولی چیست؟
تورتیکولی وضعیتی است که در آن عضله استرنوکلیدوماستوئید (SCM) — عضله اصلی گردن — کوتاه یا سفت میشود و سر را به یک طرف میکشد. این وضعیت میتواند مادرزادی (از بدو تولد) یا اکتسابی باشد.
علائم تورتیکولی در نوزادان
- کج شدن سر به یک طرف (معمولاً راست)
- چرخش چانه به سمت مخالف
- توده یا سفتی قابل لمس در گردن
- محدودیت در چرخاندن سر به طرفین
- نگاه کردن فقط به یک طرف هنگام شیردهی
- تخت شدن یک طرف سر (پلاژیوسفالی)
انواع تورتیکولی
| نوع | علت | زمان بروز |
|---|---|---|
| مادرزادی عضلانی | کوتاهی عضله SCM | از تولد |
| وضعیتی | قرارگیری نامناسب در رحم | از تولد |
| استخوانی | ناهنجاری مهرههای گردن | از تولد |
| اکتسابی | عفونت، تروما، اسپاسم | هر سنی |
تأثیرات درماننشده تورتیکولی
اگر درمان نشود
- تخت شدن دائمی یک طرف صورت (پلاژیوسفالی)
- اسکولیوز گردنی
- مشکل در دید و پردازش بینایی
- تأخیر در مهارتهای حرکتی
- مشکلات تغذیه در نوزادان
کاردرمانی برای تورتیکولی
رویکرد کاردرمانی در کلینیک توانا اصفهان
- کشش ملایم عضله SCM: تمرینات passive stretching برای افزایش دامنه حرکتی
- تقویت عضلات مخالف: تمرینات active strengthening برای عضلات گردن طرف ضعیف
- موقعیتدهی درمانی: آموزش وضعیت صحیح خواب، شیردهی و بازی
- Tummy Time هدفمند: تمرینات روی شکم برای تحریک چرخش سر
- آموزش والدین: تمرینات خانگی برای تثبیت پیشرفت
زمان طلایی درمان
بهترین نتایج در درمان تورتیکولی با شروع کاردرمانی کودکان اصفهان قبل از ۳ ماهگی به دست میآید. در این سن، عضلات انعطاف بیشتری دارند و پاسخ بهتری به کشش نشان میدهند. هر چه درمان دیرتر شروع شود، احتمال نیاز به جراحی بیشتر میشود.
پیشآگهی
بیش از ۹۰٪ کودکان مبتلا به تورتیکولی که قبل از ۱ سالگی تحت کاردرمانی جسمی در اصفهان قرار میگیرند، بهبود کامل یا قابل توجهی را تجربه میکنند.